Βιβλιοκριτική ? πιστοποίηση φιλαναγνωσίας για το μυθιστόρημα «Το χέρι στο βυθό»

coverHeriStoVythoΣτα πλαίσια του αποθετηρίου βιβλιοκριτικών και παρουσιάσεων αλλά και ως επίσημη συμμετοχή του σχολείου μας στον 2ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Φιλαναγνωσίας του Ομίλου Αριστείας Φιλαναγνωσίας και Σχολικής Βιβλιοθήκης της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης ακολουθεί ομαδική πράξη βιβλιοκριτικής και πιστοποίησης φιλαναγνωσίας που είχε διάρκεια δύο μηνών. Ως θέμα έχει το μυθιστόρημα «Το χέρι στο βυθό» των συγγραφέων Κίρας Σίνου και Ελένης Χουκ – Αποστολοπούλου, στα πλαίσια της λέσχης ανάγνωσης «Υπατία».

Συγγραφέας: Κίρα Σίνου & Ελένη Χουκ – Αποστολοπούλου

Τίτλος: Το χέρι στο βυθό

Εκδοτικός οίκος: Εκδόσεις Καστανιώτη

Χρόνος Έκδοσης: 2006 (τελευταία επανέκδοση)

1. Να αναφέρετε τον τόπο, τον χρόνο, τα πρόσωπα και το κεντρικό θέμα του βιβλίου

Έχουμε παράλληλη αφήγηση. Από τη μία πλευρά παρουσιάζεται η ηρωίδα, η Κορίννα, κόρη αξιωματούχου του Υπουργείου Πολιτισμού που ζει και μεγαλώνει στην Αθήνα. Από την άλλη παρουσιάζεται ο Τσαμπίκος, γιος σφουγγαρά από τη Σύμη, που ακολουθεί τον πατέρα του στα ταξίδια του. Τα γεγονότα διαδραματίζονται στις αρχές του 20ου αιώνα και συγκεκριμένα στα 1900. Κεντρικό θέμα του βιβλίου είναι ο εντοπισμός του αρχαίου ναυαγίου στα Αντικύθηρα, η ανέλκυση κάποιων αξιόλογων ευρημάτων και κυρίως του μηχανισμού που προκάλεσε το ενδιαφέρον μεγάλου μέρους της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας.

2. Επιχειρήστε μία σύντομη βιβλιοπαρουσίαση (15-20 γραμμές)

Το βιβλίο ξεκινά αναφέροντας τη δύσκολη ζωή των σφουγγαράδων. Μια τρικυμία τους οδηγεί στα Αντικύθηρα σε αναζήτηση καταφυγίου από τον κακό καιρό. Αναμένοντας να κωπάσει η καταιγίδα βουτούν στο βυθό για σφουγγάρια. Αναπάντεχα, βρίσκονται μπροστά σε ένα αρχαίο ναυγάγιο. Κάποια από τα ευρήματα που καταφέρνουν να ανασύρουν τα παίρνουν μαζί τους κατά την επιστροφή τους στην τουρκοκρατούμενη Σύμη. Μπροστά στο δίλημμα να δηλώσουν τα αρχαία ευρήματα στις αρμόδιες αρχές ή να τα πουλήσουν για προσωπικό όφελος υπερτερεί η πρώτη σκέψη. Ο γιος του δασκάλου του νησιού, που είναι αρχαιολόγος, θα καθορίσει τις μετέπειτα ενέργειές τους.

Μεταφερόμαστε στην Αθήνα της Μπελ Επόκ, όπου το Υπουργείο Πολιτισμού ? παρά την οικονομική δυσχέρεια μετά τον ατυχή πόλεμο του 1897 – θα οργανώσει την αποστολή ανέλκυσης. Σε αυτήν, πέρα από τα πληρώματα των σφουγγαράδων που πραγματοποίησαν την αρχική ανακάλυψη θα συμμετέχουν η Κορίνα και ο πατέρας της. Μέσα από τα ευρήματα (τον Έφηβο των Αντικυθήρων, ένα μεγαλοπρεπές άλογο μεταξύ άλλων) έρχονται σε επαφή με τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό.

Το έργο κλείνει όταν στην αξιολόγηση της συλλογής στο Αρχαιολογικό Μουσείο γίνεται αντιληπτός ο ρόλος και η περιπλοκότητα ενός μηχανισμού που μοιάζει με αστρολάβο.

Μέσα από τα γεγονότα αυτά προβάλλεται η ιστορία των δύο νεαρών παιδιών, που στο μεταξύ αναπτύσσεται σε μια τρυφερή σχέση και θα τους ενώσει για όλη τους τη ζωή.

3. Παρουσιάστε τον κεντρικό ήρωα (εμφάνιση, χαρακτήρας, ενδιαφέροντα κ.α)

Ο μεν Τσαμπίκος, είναι ένα παιδί από φτωχική οικογένεια σφουγγαράδων, εργατικό και συναισθηματικό, που παρά την έλλειψη μόρφωσης κατάφερε να εκτιμήσει την αξία των ευρημάτων.

Η δε Κορίννα, παιδί μιας αστικής οικογένειας της πρωτεύουσας, με μόρφωση και ενδιαφέροντα, με όνειρα και φιλοδοξίες που ξεπερνούσαν τα κοινωνικά πρότυπα της εποχής για τη θέση της γυναίκας παίρνει μέρος στην αποστολή ανέλκυσης των ευρημάτων από το ναυάγιο.

4. Σχολιάστε τον τρόπο αφήγησης της ιστορίας, τη γλώσσα και το ύφος

Οι δύο συγγραφείς αφηγούνται δύο παράλληλες ιστορίες. Η πρωτοπρόσωπη και η τριτοπρόσωπη αφήγηση εναλάσσονται και επιπλέον το κείμενο εμπλουτίζεται από αναδρομικές αφηγήσεις. Επίσης η αφήγηση αποκτά παραστατικότητα και θεατρικότητα μέσα από τους πολλούς διαλόγους και τις πλούσιες περιγραφές που ζωντανεύουν το βυθό και τους τόπους του διηγήματος (Σύμη, Αθήνα, Αντικύθηρα).

Η απλή δημοτική γλώσσα διανθίζεται από ιδιωματισμούς, ναυτικούς όρους και από τη γλώσσα των σφουγγαράδων. Το ύφος είναι γλαφυρό και μεσά από τις περιγραφές του βυθού εξάπτει τη φαντασία των νεαρών αναγνωστών.

5. Εντοπίστε τα επιμέρους θέματα που θίγονται στο βιβλίο, επισημαίνοντας και σχολιάζοντας ιδιαίτερα:

α) Τα κοινωνικά προβλήματα

β) Τις ιδέες και τις αξίες

γ) Τη στάση που κρατά ο συγγραφέας απέναντι στα λογοτεχνικά του πρόσωπα

Α) Τα κοινωνικά προβλήματα που θίγονται είναι:

  • Οι δυσκολίες της ζωής των σφουγγαράδων και των οικογενειών τους.

  • Η επικινδυνότητα του επαγγέλματος των σφουγγαράδων που εξαιτίας της έλλειψης των σύγχρονων τεχνολογικών μέσων οδηγούσε σε μεγάλη θνησιμότητα ή αναπηρία (νόσος των δυτών.)

  • Τα Τουρκοκρατούμενα Δωδεκάνησα.

  • Η θέση της γυναίκας και ο κοινωνικός αποκλεισμός της από την ανώτερη εκπαίδευση.

  • Η πρώτη αποκλειστικά Ελληνική χρηματοδοτούμενη ανέλκυση αρχαιολογικών ευρημάτων.

Β) Ιδέες και αξίες

  • Ο σεβασμός του φτωχού σφουγγαρά απέναντι στην πολιτιστική μας κληρονομιά και στη διαφύλαξή του που ξεπερνά το ατομικό όφελος.

  • Το ιδανικό της μόρφωσης της νέας γενιάς εκείνης της εποχής.

Γ) Ο συγγραφέας αντιμετωπίζει τα λογοτεχνικά του πρόσωπα με ιδιαίτερη συμπάθεια.

6. Γιατί επιλέξατε αυτό το βιβλίο;

Επεκτείνοντας τους ορίζοντες της λέσχης ανάγνωσης στη λογοτεχνία εκλαϊκευμένης επιστήμης το επιλέξαμε καθώς αναφέρεται στο Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Η ανάγνωση του βιβλίου συνέπεσε χρονικά με την έκθεση του Μηχανισμού των Αντικυθήρων στο αρχαιολογικό μουσείο Αθηνών και με την ανανέωση των ερευνών γύρω από το ναυάγιο έναν αιώνα μετά. Στα πλαίσια της διαθεματικής προσέγγισης του βιβλίου από τη λέσχη ανάγνωσης φωτίσαμε ιστορικά γεγονότα της νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας (Ατυχής πόλεμος του 1897, Τουρκοκρατούμενα Δωδεκάνησα, Επτανησιακή Επανάσταση, Η Αθήνα της Μπελ Επόκ).

7. Τι σας άρεσε σε αυτό το βιβλίο; Σε ποιους και γιατί θα το προτείνατε;

Το βιβλίο είναι σύντομο και ευχάριστο. Θα το προτείναμε σε όσους ενδιαφέρονται για μία πρώτη επαφή με το χώρο των καταδύσεων και με το ζήτημα του Ναυαγίου των Αντικυθήρων αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται γενικά για την αρχαιολογική έρευνα.

Αφήστε μια απάντηση

Η διεύθυνση του email σας δεν θα δημοσιευθεί.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: