Και στο Γυμνάσιο Καρλοβάσου μέτρησαν την ακτίνα της Γης!

Ερατοσθένης ο ΚυρηναίοςΤην Τρίτη 20 του Μάρτη 2018, ημέρα της εαρινής ισημερίας οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί του Γυμνασίου Καρλοβάσου συμμετείχαν σε μια πρωτότυπη βιωματική δράση: Ακολουθώντας τα βήματα του Ερατοσθένη (μεγάλου μαθηματικού, αστρονόμου της αρχαιότητας και διευθυντή της Μεγάλης Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας) υπολόγισαν με θαυμαστή ακρίβεια την ακτίνα του πλανήτη μας!

Αφού είχε προηγηθεί η σχετική προετοιμασία και ενημέρωση των μαθητών την προηγούμενη εβδομάδα, λίγο μετά τις 12:00 μαθητές και εκπαιδευτικοί άφησαν τις αίθουσες διδασκαλίας και εφοδιασμένοι με ραβδιά, μετροταινίες, αλφάδια αλλά και έναν εξάντα (!) βγήκαν στο προαύλιο για να επαναλάβουν το πείραμα του μεγάλου επιστήμονα. Στις 12.22 ακριβώς και αφού προηγήθηκε ένα κρυφτό με τον Ήλιο οι μικροί γεω-μέτρες πραγματοποίησαν τις μετρήσεις τους και στη συνέχεια υπολόγισαν την ακτίνα της Γης με πολύ μικρές αποκλίσεις (0.16% έως 3%).

Αξίζει να σημειωθεί ότι για τον υπολογισμό της ακτίνας της Γης χρειάζονται το γεωγραφικό μήκος και γεωγραφικό πλάτος του τόπου όπου πραγματοποιείται η μέτρηση. Αν και τις γεωγραφικές συντεταγμένες οι μαθητές τις πήραν από το διαδίκτυο (για παράδειγμα από το National Hurricane Center) έγινε επίδειξη της χρήσης του ναυτικού εξάντα για την εύρεση αυτών.

Το ναυτικό εξάντα με χαρά δάνεισε στο Σχολείο ο συνταξιούχος εμποροπλοίαρχος Ιωάννης Βελάνης ενώ η χρήση του πρώτα εξηγήθηκε στους εκπαιδευτικούς από τους κυρίους Μιχάλη Βαγενά και Παναγιώτη Δημητρέλια.

Το Σχολείο τους ευχαριστεί δημόσια για αυτή τους την χειρονομία.

Η καταπληκτική αυτή εκπαιδευτική δράση οργανώθηκε και φέτος από τα Εργαστηριακά Κέντρα Φυσικών Επιστημών (Ε.Κ.Φ.Ε.) Σερρών, Πιερίας, Λακωνίας, Κω και Θεσπρωτίας, με την υποστήριξη του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και της Πανελλήνιας Ένωσης Υπευθύνων ΕΚΦΕ (ΠΑΝΕΚΦΕ) ενώ υποστηρίζεται και από το Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, διαστημικών εφαρμογών και τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Ακολουθεί άλμπουμ με χαρακτηριστικά στιγμιότυπα από τη δράση:

Παραθέτουμε ένα απόσπασμα από το δελτίο τύπου των οργανωτών:

«Την ημέρα της φετινής Εαρινής Ισημερίας (Τρίτη 20 Μαρτίου 2018), περισσότεροι από 15.000 μαθητές και 1500 εκπαιδευτικοί σε περίπου 850 ελληνικά σχολεία, χωρίς να χρειαστεί να μετακινηθούν ή να ταξιδέψουν, από τα προαύλια των σχολείων τους, κατόρθωσαν να υπολογίσουν την Περιφέρεια ενός ολόκληρου πλανήτη!

Για να πετύχουν τον στόχο τους, ακολούθησαν προσεκτικά τα «βήματα» του σπουδαίου Πένταθλου, Ερατοσθένη του Κυρηναίου.

Εκείνος, με τη διάνοια, τη γνώση και τα μέσα της εποχής του, κατόρθωσε το ακατόρθωτο? Οι σύγχρονοι μαθητές του, με όχημα τις Νέες Τεχνολογίες, (Google Earth, SunCalc κ.ά.) αξιοποίησαν κατάλληλα λογισμικά, μέτρησαν, παρατήρησαν, υπολόγισαν, σχολίασαν, σκέφτηκαν επιστημονικά και κατέληξαν σε συμπεράσματα σημαντικά και διδακτικά!

Με ευρηματικότητα, επιδεξιότητα και μεράκι, μαθητές κι εκπαιδευτικοί στερέωσαν ράβδους ή άλλα κατάλληλα αντικείμενα, μέτρησαν τα μήκη τους και τα μήκη των σκιών τους, επαναλαμβάνοντας σχεδόν ευλαβικά, το ιστορικό αυτό πείραμα, το αδιαμφισβήτητα εμποτισμένο από το μεγαλείο της ελληνικής διανόησης! Οι επίδοξοι «γεω-μέτρες», οδηγήθηκαν έτσι στον υπολογισμό της ακτίνας της Γης, με σφάλμα αξιοθαύμαστα μικρό!

Η «προστιθέμενη αξία» του πειράματος του Ερατοσθένη

Εκτελώντας το ιστορικό αυτό πείραμα, τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα

  • να παρατηρήσουν τη σχετική κίνηση των ουράνιων σωμάτων

  • να πειραματιστούν και να χρησιμοποιήσουν τις Νέες Τεχνολογίες εποικοδομητικά

  • να οδηγηθούν με τρόπο πρωτότυπο στην κατάκτηση της γνώσης

  • να συνεργαστούν εποικοδομητικά μεταξύ τους και με μαθητές άλλων σχολείων

  • να γνωρίσουν το μεγαλείο της εξέχουσας προσωπικότητάς ενός μεγάλου επιστήμονα και ιστορικά στοιχεία της εποχής του

  • να συνειδητοποιήσουν τη διαχρονική συνεισφορά του ελληνικού στοιχείου στην ιστορία της Επιστήμης

Αξίζει να σημειωθεί ότι το «Πείραμα του Ερατοσθένη», συγκαταλέγεται στα 10 ωραιότερα πειράματα στην Ιστορία της Φυσικής (δημοσίευση στο περιοδικό Physics Word, New York 2002) και υλοποιείται με ελάχιστα μέσα και με απλή διαδικασία. Με την απλότητα όμως αυτή, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό το ότι κατορθώνει να

  • διδάσκει τις βασικές αρχές της ερευνητικής μεθοδολογίας βιωματικά στους συμμετέχοντες

  • οδηγεί στην αποδοχή της χρησιμότητας των Θετικών Επιστημών για την κατανόηση του σύμπαντος κόσμου

  • προσελκύει το ενδιαφέρον των μαθητών και μαγνητίζει τη σκέψη αρκετών, καλλιεργώντας τη στάση τους απέναντι στις Θετικές Επιστήμες.

Αφήστε μια απάντηση

Η διεύθυνση του email σας δεν θα δημοσιευθεί.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: